Hasta Öykü İncelemesi

 

Hikâye Hakkında

Memduh Şevket Esendal’ın yazmış olduğu “Hasta” adlı hikaye, yazarın “Mendil Altında” adlı kitabında yer almaktadır. Yirmi beş hikâyeden oluşan kitap, 1946 yılında “Hikâyeler – İkinci Kitap”, 1958 yılından itibaren “Mendil Altında” adıyla yayınlanmıştır.

Hikâyenin Özeti

Maliye Veznesi’nden Tevfik Efendi, banka önünde vezne arabasından inerken ayak bileğini incitir. Bunun üzerine evde hasta yatmaya başlar evdeki herkes ona bu durumundan dolayı sevgi ve ilgi göstermeye başlar.

“İki gündür evde yaşayış değişmiş, herkesten sıcak bir sevgi görüyor. Karısı sanki o eski karısı değil, tanıdıkları eski tanıdıkları değil. Hepsi değişmişler, hepsinde, yalan da olsa tatlı bir sokulganlık, bir yaltaklık var. İki gündür tavuk suyuna çorba pişiyor, ıhlamur kaynatılıyor, ayağını sedef yağı ile ovup üstüne sıcak tülbent koyuyorlar.”

Tevfik Efendi’nin keyfi yerindedir ve ziyarete gelenlere nasıl düşüp ayağını burktuğunu anlatmaktadır. On gün sonra gelen giden seyrekleşir. Evdeki ilgi de azalır. Bunun üzerine Tevfik Efendi zor da olsa işe döner.

“Tevfik Efendi, eşe tanışa biraz da böylece nazlandıktan sonra bir gün kalemine gidip işine başladı.

Bütün arkadaşları:

“Acele ettin” dediler. “Birkaç gün daha çıkmamalıydın””

Kişiler

Tevfik Efendi; hikâyenin başkahramanıdır. Maliye Veznesinde memurdur. İlgi ve sevgiye muhtaç, biraz da fırsatçı bir kişiliğe sahiptir. Hiçbir özelliği olmayan sıradan bir kişidir.

Hikâyenin diğer kişiler: Tevfik Efendi’nin karısı, hasta ziyaretçileri ve işyerindeki çalışanlardır.

Olay

Hikâyede belirgin bir olay yoktur. Günlük yaşantıdan bir kesit alınmış ve anlatılmıştır. Hikâyede serim, düğüm, çözüm bölümleri bulunmaz.

Mekân

Hikâyede mekân; Maliye Veznesi, Tevfik Efendi’nin evi ve sokak olarak geçer. Mekânlar ayrıntılı olarak tasvir edilmez.

Zaman

Öyküde belirli bir zaman yoktur. Zaman kesit olarak, on günlük bir süreyi kapsar.

Konu

Tevfik Efendi’nin ayağını burkarak evde yatmasıdır.

Tema

Hastaya gösterilen ilgi ve yakınlıktır.

Öykünün türü

Hikâye, “durum kesit” öyküsüdür. Bu tür öykülere “Çehov tarzı öykü” de denir.

Dil ve Anlatım

Hikâye sade, anlaşılır ve akıcı bir dille anlatılmış, günlük konuşmalarda geçen bazı söyleyişler olduğu gibi korunmuştur. Hikâyede kısa cümleler kullanılmış, yabancı kökenli kelimelere yer verilmemiştir.

Hikâyede diyaloglar ön plana çıkmakla birlikte öyküleme, betimleme ve iç monolog teknikleri de kullanılmıştır. Bu teknikler; hastanın durumu, insan ilişkileri ve aile içi ilişkilerin anlatılmasında kullanılmıştır.

Genel Değerlendirme

Öyküde ayağını burkan bir kişiye gösterilen ilgi ve alaka anlatılır. Hasta bir kişiyi ziyaret etme, hal hatır sorma, yakından ilgilenme çevremizde sıkça rastlayabileceğimiz bir durumdur. Eleştirel ve mizahi bir tarzda anlatılan “Hasta” zevkle okunacak ve ders alınacak bir hikâyedir.

EN ÇOK OKUNAN YAYINLAR

Yağmur Şiiri İncelemesi

Çoban Çeşmesi Şiir İncelemesi

Kaldırımlar Şiir İncelemesi

Elli Kuruş Öykü İncelemesi

Otuz Beş Yaş Şiiri İncelemesi